Je denkt: Hooikoorts Januari, dat is toch de maand van sjaals, stamppot en goede voornemens? Zeker niet de maand van hooikoorts. Toch word je wakker met een loopneus, tranende ogen en niesbuien alsof het midden in het pollenseizoen is. Hoe kan dat nou? Je kijkt uit het raam en ziet geen bloeiend gras of vrolijke bloemen. En tóch voelt het alsof de lente al begonnen is – tenminste, je neus denkt van wel.
Als jij in januari al last hebt van hooikoortsklachten, ben je zeker niet de enige. In deze blog leggen we je uit hoe het kan dat je al zo vroeg in het jaar met tissues moet slepen, welke pollen verantwoordelijk zijn en wat je kunt doen om deze verrassend vroege niesaanvallen onder controle te krijgen.
Kan hooikoorts echt al in januari beginnen?
Ja, echt waar. Hoewel veel mensen hooikoorts vooral associëren met de lente en zomer, zijn er bepaalde bomen die al in de winter beginnen met bloeien. En waar bloei is… zijn pollen. En waar pollen zijn… daar begint jouw immuunsysteem al enthousiast te reageren alsof er gevaar dreigt.
De boosdoeners in januari zijn vooral bomen zoals de hazelaar en de els. Deze bomen zijn vroege bloeiers en kunnen, vooral bij zacht winterweer, al vanaf eind december of begin januari pollen in de lucht brengen. En dat betekent: niesalarm.
Welke bomen veroorzaken hooikoorts in januari?
Je zou denken dat in januari alles nog in diepe winterslaap is, maar niets is minder waar. Sommige bomen staan al in bloei terwijl jij nog met handschoenen aan op je fiets zit.
Hazelaar
De hazelaar is een van de vroegste bloeiers. Bij een milde winter kunnen de mannelijke katjes al in januari pollen loslaten. Deze pollen zweven vrolijk door de lucht, en voor mensen met een allergie voor boompollen is dat géén feestje.
Els
De els volgt vaak kort na de hazelaar en begint ook rond januari met het verspreiden van pollen. Vooral in februari wordt de concentratie hoger, maar in januari kunnen de eerste klachten al opspelen.
Deze bomen worden door de wind bestoven, wat betekent dat ze grote hoeveelheden lichte pollen produceren die makkelijk door de lucht reizen. En die dus ook makkelijk jouw neus en ogen binnenkomen.
Hoe herken je hooikoorts in januari?
De symptomen van hooikoorts in januari zijn vergelijkbaar met die in andere maanden. Het verschil is vooral het moment waarop je ze voelt – en het feit dat je misschien denkt dat je een verkoudheid of griep te pakken hebt.
Typische klachten zijn:
- niezen (veel!)
- een loopneus of verstopte neus
- jeukende, branderige ogen
- tranende ogen
- kriebel in je keel of oren
- vermoeidheid
Let goed op het verschil met een verkoudheid: bij hooikoorts heb je meestal géén koorts, en de klachten duren langer dan bij een gewone virusinfectie. Ook merk je dat frisse buitenlucht of droog, zonnig weer de klachten verergert.
Waarom is januari hooikoortsgevoeliger dan je denkt?
Door klimaatverandering worden onze winters steeds zachter. Dat betekent dat bomen eerder ‘wakker’ worden en dus ook eerder pollen gaan verspreiden. Daarnaast zijn we zelf vaak minder alert in deze tijd van het jaar. Je verwacht hooikoorts pas in het voorjaar, dus je houdt geen rekening met pollen als het buiten nog 8 graden is en grauw.
Ook speelt luchtvervuiling een rol. In de winter zijn de pollen weliswaar minder talrijk, maar luchtvervuiling kan je luchtwegen extra prikkelen, waardoor je sneller klachten ervaart – zelfs bij een lage pollenconcentratie.
Tips om hooikoorts in januari te verminderen
Als je weet dat je gevoelig bent voor boompollen, kun je ook in januari al beginnen met maatregelen. Hier een paar handige tips:
- Volg de pollenverwachting via apps of websites. Zo weet je wanneer je moet oppassen.
- Gebruik een neusspray of antihistaminica preventief, niet pas als de klachten al flink opspelen.
- Houd ramen gesloten op droge, zonnige dagen.
- Was je gezicht en haar als je buiten bent geweest, zodat je geen pollen mee je bed in neemt.
- Ventileer je huis slim: lucht ’s ochtends vroeg of na een regenbui.
- Draag een zonnebril om je ogen te beschermen tegen pollen.
Door nu al actie te ondernemen, kun je erger voorkomen én voorkom je dat je jezelf maandenlang ‘verkouden’ waant.
Kan hooikoorts in januari ook later in het jaar doorgaan?
Helaas wel. Als je allergisch bent voor meerdere soorten pollen (zoals boompollen én graspollen), dan kan je hooikoortsseizoen wel van januari tot en met september duren. Geen leuk vooruitzicht, maar gelukkig kun je met goede voorbereiding en de juiste hulpmiddelen de klachten flink beperken.
En: niet iedereen heeft last van alle soorten pollen. Het kan dus goed zijn dat jouw klachten na maart weer een tijd verdwijnen, afhankelijk van waar je precies allergisch voor bent.
Januari: Verrassend startschot van het hooikoortsseizoen
Hoewel het misschien vreemd voelt om in de winter al hooikoorts te hebben, is het dus helemaal niet zo gek. Bomen zoals de hazelaar en de els laten al vroeg in het jaar pollen los, en bij een milde winter gebeurt dat gewoon in januari. Dus als jij al met je tweede pak tissues bezig bent terwijl anderen denken dat je een ‘kou hebt gevat’, weet jij nu beter.
Met een beetje kennis, een beetje voorbereiding en misschien wat medicatie kom je de eerste maanden van het jaar zo goed mogelijk door. En wie weet: misschien wordt januari zelfs jouw favoriete niesmaand… of nou ja, misschien net niet.